Piše: Luke Coffey
Kada se razmatra sigurnost i stabilnost Evrope, prva stvar koja pada na pamet je ruska invazija na Ukrajinu. Uostalom, to je najveće izbijanje rata u Evropi od 1940-ih.
Međutim, oko 1.000 kilometara jugozapadno od linija fronta u Ukrajini, sprema se još jedna evropska sigurnosna kriza.
Region Balkana u jugoistočnoj Evropi podložan je nestabilnosti. Suočava se sa mnogim ekonomskim izazovima. Etničke, vjerske i sektaške razlike ostaju izvor trvenja u društvu. I u dobru i zlu, takođe je podložan uticaju spoljnih aktera; Rusija, SAD, Kina i Turska, između ostalih, imaju interese i imaju uticaj u regionu.
Nakon nekoliko krvavih sektaških ratova 1990-ih, nakon raspada Jugoslavije, Evropljani i Amerikanci uspjeli su stabilizirati regiju kroz niz mirovnih operacija. Geopolitička situacija na Balkanu je od tada ostala stabilna, ali krhka. Do sada nije bilo ozbiljne prijetnje nestabilnosti.
Balkan je dobar primjer nezavršenog posla Evrope u pogledu evroatlantskih integracija. Djelimično bi to mogao biti izvor trenutnih poteškoća u regionu. Hrvatska i Slovenija su u EU i NATO-u. Sjeverna Makedonija, Albanija i Crna Gora su u NATO-u, ali ne i u EU. Kosovo teži članstvu i u EU i u NATO. Srbija ostaje čvrsto u ruskoj sferi uticaja, služeći kao uporište Moskve u regionu, ali povremeno šalje signale da se želi približiti EU.
Ali možda najkompliciranija, ali i konsekventna država u regionu je Bosna i Hercegovina. Iako je započela formalne procese za pristupanje i EU i NATO-u, postignut je mali napredak. Poput svojih susjeda, suočava se s mnogim društvenim i ekonomskim izazovima i, kao što možete očekivati, ovi izazovi su pogoršani sektaškim podjelama unutar zemlje koje podstiču one izvan nje.
U Bosni i Hercegovini, dva poddržavna entiteta nastala su kao rezultat Dejtonskog sporazuma nakon građanskog rata 1990-ih: etnički bosanska i hrvatska Federacija Bosne i Hercegovine i etnički srpska Rs. Lider potonjeg Milorad Dodik dugo se zalagao za nezavisnost. Posljednjih godina također je poduzeo korake da podriva legitimne državne strukture Bosne i Hercegovine stvaranjem paralelnih institucija unutar Rs.
Prošlog mjeseca, na primjer, Narodna skupština Rs usvojila je novi izborni zakon, koji se smatra neustavnim, i uspostavila pravni okvir za održavanje referenduma, za koji mnogi strahuju da bi mogao biti iskorišten za buduće glasanje o nezavisnosti. Ne samo da ove mjere potkopavaju državni suverenitet Bosne i Hercegovine, one prijete da unesu nestabilnost na Balkan ugrožavajući uspjeh Dejtonskog sporazuma iz 1995. godine.
