Bosna i Hercegovina ima veliki potencijal za razvoj solarne, vjetro i hidroenergije, ali da napredak usporavaju složene administrativne procedure, fragmentiran sistem upravljanja, ograničeni institucionalni kapaciteti i nedovoljna ulaganja u elektroenergetsku infrastrukturu.
Centar za razvojne evaluacije i društvena istraživanja (CREDI) predstavio je u Sarajevu novi izvještaj „Energetska tranzicija u Bosni i Hercegovini“, koji pokazuje da Bosna i Hercegovina raspolaže značajnim potencijalom za razvoj obnovljivih izvora energije, ali da su za uspješnu tranziciju prema niskougljičnoj ekonomiji neophodne brže reforme, snažnija institucionalna koordinacija i veća ulaganja u energetsku infrastrukturu, inovacije izap razvoj ljudskog kapitala.
Izvještaj je pripremljen u saradnji sa GAP Institutom u okviru Green Industrial Policy (GIP) Framework for the Western Balkans, razvijenog uz podršku Open Society Foundations – Western Balkans. Predstavljen je na konsultativnom događaju koji je okupio predstavnike javnih institucija, energetskog i privatnog sektora, međunarodnih organizacija, akademske zajednice i organizacija civilnog društva. Analiza daje sveobuhvatan pregled stanja energetskog sektora u Bosni i Hercegovini te razmatra ključne aspekte energetske tranzicije, uključujući razvoj obnovljivih izvora energije, regulatorni i institucionalni okvir, modernizaciju elektroenergetske mreže, finansiranje tranzicije, uticaj na tržište rada te principe pravedne tranzicije za regije koje zavise od uglja.
Nalazi izvještaja potvrđuju da Bosna i Hercegovina ima veliki potencijal za razvoj solarne, vjetro i hidroenergije, ali da napredak usporavaju složene administrativne procedure, fragmentiran sistem upravljanja, ograničeni institucionalni kapaciteti i nedovoljna ulaganja u elektroenergetsku infrastrukturu. Poseban fokus izvještaja stavljen je na uticaj Mehanizma za prilagođavanje cijene ugljika na granicama Evropske unije (CBAM), koji će imati značajne posljedice za izvozno orijentirane sektore poput proizvodnje električne energije, cementne, čelične i aluminijske industrije. Istovremeno, izvještaj ukazuje da ovaj mehanizam predstavlja i priliku za povećanje konkurentnosti kroz ulaganja u čistije tehnologije, smanjenje emisija i modernizaciju proizvodnih procesa.
Tokom konsultativnog događaja predstavljeni su ključni nalazi i preporuke izvještaja, nakon čega je uslijedila diskusija učesnika o prioritetima energetske tranzicije u Bosni i Hercegovini. Razgovarano je o ubrzanju razvoja obnovljivih izvora energije, modernizaciji elektroenergetskog sistema, jačanju energetske efikasnosti, finansiranju tranzicije, unapređenju konkurentnosti privrede te potrebi za snažnijom saradnjom između institucija, privrede, akademske zajednice i razvojnih partnera. Zaključeno je da energetska tranzicija predstavlja jedan od najvažnijih razvojnih izazova za Bosnu i Hercegovinu, ali i značajnu priliku za jačanje energetske sigurnosti, povećanje konkurentnosti domaće privrede i ostvarivanje dugoročnog održivog ekonomskog razvoja.
