Nakon što su početkom maja ove godine mediji prenijeli informaciju Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) da su tri osobe preminule nakon sumnje na izbijanje hantavirusa na kruzeru koji je plovio Atlantskim okeanom, a nakon čega se očitovao WHO-a istaknuvši da nema razloga za paniku, kao ni ograničavanjem putovanja, Zavod za javno zdravstvo Kantona Sarajevo uradio je kratak pregled simptoma, načina na koji se ovaj virus može prenijeti, kao i preventivnih mjera koje se mogu poduzeti kako bi se te zaštitili.
Hantavirusi su porodica virusa koje prvenstveno prenose glodari. Iako su infekcije kod ljudi relativno rijetke, one mogu izazvati ozbiljne zdravstvene probleme. S obzirom na to da se povećana aktivnost glodara često poklapa s proljetnim i ljetnim radovima na otvorenom, važno je prepoznati rizike i primijeniti mjere opreza, saopšteno je iz Zavoda.
Šta izaziva Hantavirus?
Hantavirus je uzročnik nekoliko grupa bolesti, od kojih je na našim prostorima najpoznatija Hemoragijska groznica s bubrežnim sindromom (HGBS), u narodu poznata i kao “mišja groznica”.
- Simptomi se obično javljaju 1 do 2 sedmice nakon izlaganja (rjeđe do 8 sedmica) i uključuju:
- Naglu pojavu visoke temperature i drhtavice.
- Jaku glavobolju i bolove u leđima i stomaku.
- Mučninu i povraćanje.
- Crvenilo lica i očiju, ponekad uz pojavu osipa.
U težim slučajevima, smanjeno izlučivanje urina i poremećaj rada bubrega.
Kako se virus prenosi?
- Ljudi se najčešće zaraze direktnim ili indirektnim kontaktom s izlučevinama zaraženih glodara (poljski miš, šumski miš, voluharica). Virus se prenosi na sljedeće načine:
- Udisanjem (Aerogeno): Ovo je najčešći put prijenosa. Prilikom čišćenja prašnjavih prostorija (tavana, podruma, šupa) u kojima su boravili glodari, virus dospijeva u zrak i udiše se.
- Direktnim kontaktom: Preko povreda na koži ili sluznice usta, nosa i očiju ukoliko su ruke bile u kontaktu s izlučevinama glodara.
- Kontaminiranom hranom i vodom: Konzumacijom namirnica koje su bile u dodiru s glodarima.
Napomena: Virus se ne prenosi s čovjeka na čovjeka.
Preventivne mjere
Najbolji način zaštite je spriječiti ulazak glodara u objekte i izbjegavati udisanje prašine u prostorima gdje su oni boravili.
- Sigurno čišćenje zatvorenih prostora
- Provjetravanje: Prije ulaska u zatvorene prostorije koje dugo nisu korištene, otvoriti vrata i prozore najmanje 30 minuta.
- Bez metenja i usisavanja: Bez metenja ili usisavanja suhe prašine, jer se tako virus podiže u zrak.
- Vlažno čišćenje: Poprskati podove i površine dezinfekcionim sredstvom ili rastvorom vode i hlora (izbjeljivača) prije čišćenja.
- Zaštitna oprema: Koristiti gumene rukavice i zaštitnu masku koja pokriva nos i usta.
- Održavanje higijene oko kuće
- Uklanjanje otpada: Ne ostavljati hrpe drva, smeća ili starog namještaja blizu zidova kuće, jer su to idealna mjesta za gniježđenje glodara.
- Zatvaranje otvora: Zatvoriti sve rupe veće od 6 mm na kući, garaži ili šupi.
- Čuvanje hrane: Hranu za ljude i kućne ljubimce čuvati u zatvorenim posudama od metala ili čvrste plastike.
Zaštita tokom boravka u prirodi
- Higijena ruku: Redovno prati ruke sapunom ili koristite dezinfekciona sredstva na bazi alkohola, naročito prije jela.
- Sigurno odlaganje hrane: Ne ostavljati ostatke hrane na zemlji i ne piti vodu s nezaštićenih šumskih izvora.
- Podizanje od tla: Izbjegavati ležanje direktno na travi ili zemlji bez podloge.
Ukoliko osoba osjeti simptome slične gripi uz intenzivne bolove u leđima ili stomaku nakon boravka u prirodi ili čišćenja zapuštenih objekata, obavezno se javiti svom ljekaru.
Iako se većina hantavirusa ne prenosi s osobe na osobu, postoji jedan specifičan izuzetak koji je izazvao veliku pažnju naučne zajednice. Riječ je o Andes virusu.
Andes virus: Tip hantavirusa koji se prenosi među ljudima
