Deficit Federacije u 2025. skoro pola milijarde KM, vlast uhljebila 300 novih budžetlija

Uprkos zaduženjima u iznosu od 1,4 milijardi KM, Federacija BiH je 2025. godinu okončala sa budžetskim deficitom od 175 miliona KM. Bez masovnog zaduživanja, taj deficit je skoro pola milijarde KM!

Pokazuje to Izvještaj o izvršenju budžeta FBiH za 2025. godinu. Prema tim podacima, Vlada FBiH se u 2025. godini zadužila za 1,4 milijardi KM. Dugoročno zaduženje iznosilo je 1.092,48 miliona KM, a kratkoročno zaduženje 307,10 miliona KM.

Taj novac, međutim, nije utrošen na kapitalne projekte. Naime, kapitalni izdaci su planirani u iznosu od 535,32 miliona KM, a realizirani su u iznosu od 352,02 miliona KM. To je samo 66 posto plana. Vlast se zaduživala masovno, ali nije realizirala ni trećinu planiranih kapitalnih ulaganja.

U ozbiljnoj državi zaduženje može imati smisla ako se novac ulaže u velike razvojne projekte, infrastrukturu, privredu, nova radna mjesta i dugoročnu korist za građane. Ali kada se zadužujete ogromnim iznosima, a istovremeno kapitalni izdaci podbacuju, onda se postavlja sasvim logično pitanje: gdje ide novac?

Uprkos jasnim brojkama i činjenicama, iz Vlade FBiH tvrde da je godina završena pozitivno. To je kao kada bi se neko hvalio da mu je kućni budžet stabilan, bilans pozitivan, a cijelu godinu račune plaćao kreditnim karticama, pozajmicama i novim dugovima.

U Izvještaju jasno se vidi da bi budžet, prije efekta neto zaduživanja, bio u minusu od 462,19 miliona KM. Drugim riječima, Vlada nije ostvarila stabilnost zato što je imala dovoljno redovnih prihoda, nego zato što se dodatno zadužila. Neto zaduživanje iznosilo je 443,16 miliona KM, što znači da je upravo novi dug poslužio da se zakrpi ogromna budžetska rupa. U praksi to znači da Federacija BiH nije živjela od onoga što je zaradila, nego je dio svojih obaveza pokrila novim dugom. Takva politika možda trenutno prikrije problem, ali ga ne rješava. Samo ga prebacuje u naredne godine, zajedno sa kamatama koje će plaćati građani.

Još jedan porazan podatak jeste rast administracije. Broj zaposlenih u institucijama koje primaju plaću iz budžeta FBiH povećan je za 296. Na kraju 2025. godine bilo ih je 8.018. Istovremeno, rashodi za plaće i naknade zaposlenih porasli su za 49,98 miliona KM, odnosno za 15 posto u odnosu na prethodnu godinu.

Dok se privreda bori sa troškovima, inflacijom i nametima, budžetski aparat se širi. Dok mladi odlaze iz zemlje jer ne vide perspektivu, vlast zapošljava stranačke poslušnike, srodnike i prijatelje,  te povećava troškove birokratije.

Ukupni prihodi, primici i finansiranje ostvareni su u iznosu od 7.752,29 miliona KM, što je 94 posto planiranog budžeta. Planirano je 8.248,55 miliona KM. To znači da je ostvarenje bilo manje za skoro 496 miliona KM u odnosu na plan. Drugim riječima, pri planiranju budžeta su promašili skoro pola milijarde KM.

Porezni prihodi također nisu ostvareni kako je planirano. Planirani su u iznosu od 6.198,91 miliona KM, a ostvareni u iznosu od 5.828,20 miliona KM. To je oko 370 miliona KM manje od plana. Neporezni prihodi su ostvareni još slabije, na nivou od 79 posto plana. Sve to pokazuje da Vlada nije realno planirala prihode, nego je budžet pravila na optimističnim projekcijama, a onda razliku pokrivala zaduženjem.

Ovaj dokument razbija i tezu aktuelne vlasti da više vraćaju starih dugova nego što prave novih. Činjenice govore suprotno.

U 2025. godini za otplatu duga izdvojeno je 956,42 miliona KM. Radi se i o dugovima koje je napravila ova Vlade. Istovremeno su se, podsjećamo još jednom, zadužili za 1,4 milijardu KM, što znači da su se zadužili skoro pola milijarde KM više nego što su vratili.

Posebno zabrinjava podatak da je Vlada FBiH godinu završila sa 441,35 miliona KM neizmirenih obaveza. To znači da se dio računa nije platio, nego je prebačen dalje. Među tim obavezama su 115,75 miliona KM transfera kantonima, 97,88 miliona KM transfera pojedincima, 105,05 miliona KM subvencija.

Vlada je budžetsku konstrukciju zatvarala i jednokratnim potezima, uključujući 49,51 milion KM od prodaje potraživanja, dok je čak 108,99 miliona KM namjenskih i donatorskih sredstava prebačeno kroz razgraničenja za narednu godinu.

To su činjenice iz Vladinog vlastitog izvještaja. Nisu to tvrdnje opozicije, nisu politička interpretacija, nisu procjene. To su podaci koje je sama Vlada stavila na papir.