Dok su se mnogi nakon saslušanja pitali da li će biti pokrenuti procesi revizije i poništenja diploma i zvanja iza kojih stoje politika i novac, Krugu nezavisnih intelektualaca 99 to je bio povod da pokrenu i temu manjka autonomije i pokušaja miješnja politike i na javnim univerzitetima.
Nakon javnog saslušanja o aferama s privatnim fakultetima i spornim diplomama pred Komisijom za borbu protiv korupcije Parlamenta BiH, Krug 99 otvorio je pitanje autonomije javnih univerziteta i političkog utjecaja na visoko obrazovanje. Profesori i bivši rektori upozoravaju da su akademske slobode u BiH sve ugroženije.
Početak sedmice obilježilo je saslušanje pred Komisijom za borbu protiv korupcije gdje su istraživački novinari ukazali na sistemsku korupciju povezanu sa privatnim fakultetima u BiH. Najviše pažnje izazvala su saznanja novinara o političkom pokroviteljstvu iza trgovine lažnim diplomama na privatnim fakultetima uz tvrdnje da bez sistemske podrške takav način rada, trgovina diplomama i dodjeljivanje zvanja ne bi bili mogući.
"To je veoma jaka sprega između politike i visokog obrazovanja, bez te podrške praktički cijelog sistema koji stoji iza obrazovanja na privatnim fakultetima u Brčko distriktu ne bi bilo ovako uspješno", rekao je novinar Adis Mujdanović.
Dok su se mnogi nakon saslušanja pitali da li će biti pokrenuti procesi revizije i poništenja diploma i zvanja iza kojih stoje politika i novac, Krugu nezavisnih intelektualaca 99 to je bio povod da pokrenu i temu manjka autonomije i pokušaja miješnja politike i na javnim univerzitetima.
"Još od srednjeg vijeka kako je trajao proces odvajanja Univerziteta i nauke od teologije i religije, tako čini mi se da danas imamo isti proces koji je vezan za odvajanje ili autonomiju univerzitetske slobode od politike, a rekao bih čak i od onoga što se danas zove u najširem smislu danas pojam tržišta", istakao je Adil Kulenović iz Kruga 99.
Elvir Zlomušica, bivši rektor Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru je dodao:
"Očigledno je da postoji miješanje i političkih partija i religijskih zajednica u automiju Univerziteta i to je sada različito, od razdoblja do razdoblja. Od univerziteta do univerziteta. Interesantna je i ta jedna anemija, snaga, odnosno saučesništvo univerziteta u tome u toj degradaciji univerzitetskih sloboda, odnosno univerzitetske autonomije."
Tokom sesije aktuelni i bivši rektori univerziteta opisali su političke pritiske, pokušaje utjecaja kantonalnih funkcionera na rad i upravljanje univerzitetima. Rektor Univerziteta u Zenici govorio je i o vlastitom iskustvu, neusklađenosti kantonalnih zakona sa okvirnim zakonom, te pravnoj borbi koja je rezultirala i presudama Ustavnog suda BiH.
"Gdje je kantonalni zakonodavac dao da upravni odbor može smijeniti rektora i ja sam navodno po tom zakonu i bio smijenjen. Ustavni sud je rekao da je to neustavno, da je to surptno odredbama okvirnog zakona pogotovo član 4, koji jasno ukazuje na autonomiju, amoupravu i institucionalnu nezavisnost univerziteta", stava je Jusuf Duraković, rektor Univerziteta u Zenici.
