Američka politika prema Zapadnom Balkanu sve se više oblikuje oko energetike, prije svega izvoza američkog ukapljenog prirodnog plina, piše The Economist.
List navodi da je plutajući LNG terminal na hrvatskom otoku Krku od 2021. postao “ključna evropska tačka” za uvoz ukapljenog plina, “uglavnom, ali ne isključivo iz Amerike”.
Prema Economistu, upravo je Krk dio razloga zbog kojeg se američki i evropski ciljevi u regiji, koji su decenijama bili usklađeni, sada sve više razilaze.
“U šest zemalja zapadnog Balkana koje nisu članice Evropske unije, politika America First počinje buldožerom gurati EU s puta”, piše list.
Plin umjesto Rusije
The Economist podsjeća na aprilski samit Inicijative tri mora u Dubrovniku, gdje je američki sekretar za energetiku Chris Wright predstavio “Trump Peace Pipelines Framework”.
Wright je, kako se navodi, poručio da bi taj okvir omogućio centralnoj i istočnoj Evropi da preostalu zavisnost od ruskog plina zamijeni američkim.
Hrvatska je na tom samitu potpisala sporazum o povezivanju Krka s Bosnom i Hercegovinom, “koja sada sav svoj plin dobija iz Rusije”. Istog mjeseca, američka kompanija potpisala je ugovor vrijedan šest milijardi dolara o isporuci LNG-a Albaniji.
“Amerika želi više od okončanja ruskog energetskog uvoza u Evropu”, piše The Economist, dodajući da Washington nastoji obnoviti “energetsku dominaciju”, “projektovati moć” i suzbiti evropske klimatske politike koje smatra štetnim po SAD.
Sporni ugovori
List navodi da evropski zvaničnici strahuju da bi zamjena ruskog plina američkim mogla usporiti prelazak zemalja regiona na obnovljive izvore energije i otežati njihovo usklađivanje s energetskim zakonodavstvom EU.
Poseban fokus stavljen je na plinski interkonektor između BiH i Hrvatske, o kojem se, kako piše Economist, razgovaralo godinama, ali se domaći političari nisu mogli dogovoriti.
“U aprilu su, međutim, Bosanci iznenada izmijenili zakon i imenovali američku kompaniju bez prethodnog iskustva u plinu ili gasovodima kao glavnog investitora u projektu”, navodi list.
