Priredio: Faris Marukić
Bidenova administracija pristala je da Ukrajini dostavi granate s osiromašenim uranijumom za opremanje tenkova M1A1 Abrams koje SAD tamo šalju. Britanija je Ukrajini već isporučila tenkove opremljene granatama sa osiromašenim uranijumom (OU).
Municija sa OU, razvijena 1970-ih, nije nuklearno oružje i ne proizvodi nuklearnu eksploziju. Ali vojnici ili civili mogu biti izloženi uranijumu, bilo u borbi ili kasnije. Zdravstvena fizičarka Kathryn Higley objašnjava šta je osiromašeni uranijum i šta se zna o potencijalnim rizicima po zdravlje i životnu sredinu.
Ona navodi da Uranijum, simbolizovan slovom U, je prirodni element koji je radioaktivan. Prirodni uranijum se sastoji prvenstveno od tri izotopa: U-234, U-235 i U-238.
Svi ovi izotopi su uranijum i imaju iste hemijske karakteristike, ali imaju malo različite mase, što je naznačeno brojevima 234, 235 i 238. Osiromašeni uranijum je uglavnom U-238, sa malim količinama drugih izotopa, uključujući U-235.
Izotop U-235 je fisibilan, što znači da se može podijeliti u reakciji koja oslobađa mnogo energije. U-235 u prilično niskim koncentracijama koristi se kao gorivo u komercijalnim nuklearnim reaktorima- u visokim koncentracijama može pokretati nuklearno oružje.
Inženjeri koriste proces koji se naziva obogaćivanje za izdvajanje U-235 iz rude prirodnog uranijuma. Ono što ostane nakon što se ovim procesom ukloni dio U-235 naziva se osiromašeni uranijum.
U-238, najzastupljeniji prirodni izotop, čini oko 99,27% ukupnog prirodnog uranijuma.
Osiromašeni uranijum je oko 40% manje radioaktivan od prirodnog uranijuma. Svi izotopi uranijuma se raspadaju tokom vremena, emitujući i zračenje i energetske čestice i pretvarajući se u različite hemijske elemente. U tom procesu proizvode specifične izotope drugih radioaktivnih elemenata kao što su torij, protaktinijum i radijum.
