Radni krug biblioteka i dokumentacionih centara za istraživanje istočne, srednjoistočne i jugoistočne Evrope sa sjedištem u Njemačkoj oglasio se povodom izuzetno teške situacije u kojoj se nalazi Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine. U saopćenju se navodi da se višedecenijska institucionalna i finansijska kriza dodatno produbila posljednjih mjeseci, do mjere da je ugrožena osnovna funkcionalnost ove institucije, a spominje se i realna prijetnja njenog zatvaranja.
Predstavnici njemačkih naučnih biblioteka s fokusom na istočnu Evropu, zajedno sa svojim najvažnijim stručnim tijelom, izražavaju duboku zabrinutost zbog razvoja situacije. Upozoravaju da eventualno zatvaranje Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine ne bi predstavljalo samo težak udarac za bibliotekarsku i izdavačku kulturu u Bosni i Hercegovini, nego bi imalo dalekosežne posljedice i za naučna istraživanja jugoistočne Evrope na njemačkom govornom području.
Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine osnovana je 1945. godine i ubraja se među najvažnije kulturne institucije u zemlji. Tokom prvih mjeseci rata u Bosni i Hercegovini bila je meta granatiranja sa položaja vojske bosanskih Srba, kada je zapaljena i tom prilikom je uništeno između 80 i 90 posto tadašnjeg fonda od oko 2,5 miliona bibliotečkih jedinica. Nakon završetka rata 1995. godine nastavila je obavljati svoju djelatnost, ali njen pravni status i način finansiranja nikada nisu sistemski i jasno riješeni.
Kako se navodi, za rad ove biblioteke nije nadležno nijedno ministarstvo na državnom nivou, nije uvrštena u državni budžet, već se najvećim dijelom finansira putem projekata. Zbog toga je svake godine prinuđena aplicirati za sredstva, bez garancije da će ona biti odobrena. Takva praksa, ističe se, dovodi u pitanje stabilnost rada jedne od temeljnih institucija za očuvanje kulturne baštine. Odgovornost za dugogodišnje nerješavanje ovog pitanja pripisuje se političkim akterima u Bosni i Hercegovini.
Zadaci Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine podrazumijevaju prikupljanje cjelokupne pisane građe objavljene na teritoriji države, izradu nacionalne bibliografije, vođenje nacionalnih centara za dodjelu međunarodnih standardnih knjižnih i serijskih brojeva, kao i stručnu podršku naučnim bibliotekama i edukaciju bibliotekara. Međutim, zbog nestabilnog finansiranja, nijedan od ovih zadataka ne može se obavljati u punom kapacitetu. U više navrata dolazilo je i do kašnjenja isplata plata zaposlenima. Trenutno je u biblioteci zaposleno 36 radnika, dok ih je prije rata bilo oko 120.
