Ismet Fatih Čančar: Zašto razbijanje Bosne i Hercegovine nije ispravan potez

U pokušaju da se ideja o bosanskohercegovačkom raspadu učini probavljivijom, domaći akteri i međunarodni posmatrači često pokazuju neznanje prema osnovnim historijskim činjenicama. Suprotno tvrdnji da je Bosna i Hercegovina “entitet uspostavljen nakon posredovanja Billa Clintona u Dejtonskom sporazumu 1995. godine”, dejtonska Bosna i Hercegovina svoj kontinuitet izvodi iz Republike Bosne i Hercegovine koja je primljena u Ujedinjene nacije tri gijodine ranije, u 1992 godini. Prije toga stoljećima je bila stabilna evropska država sa granicama definisanim prirodno-geografskim karakteristikama i državnim strukturama. To je bila Bosanska kraljevina u srednjem vijeku, Bosna za vrijeme osmanske vladavine, Corpus separatum za vrijeme Austro-Ugarske Monarhije i jedna od šest republika unutar socijalističke Jugoslavije. Tvrdnja da je različitost Bosne proizvela animozitet prema “historijskim sjećanjima” nema smisla. Njegov civilizacijski prostor i međunarodni subjektivitet su historijske konstante. U Bosni i Hercegovini stoljećima u miru i slozi koegzistiraju različite religije i uvjerenja.

Problemi dolaze iz Srbije i Hrvatske, a ne iz Bosne

Stalni napori za razbijanje Bosne i Hercegovine dolaze uglavnom iz Srbije i Hrvatske, koje su kroz historiju nastojale da anektiraju dijelove njene teritorije. Izvor problema na Balkanu nisu navodno nepomirljive vjerske, etničke i nacionalne razlike među ljudima, već „velikodržavne” ambicije Srbije i Hrvatske.

Nizom presuda međunarodnih sudova nedvosmisleno je utvrđena činjenica da je ratna pljačka i razaranja u Bosni i Hercegovini rezultat političkih projekata Beograda i Zagreba na etnički čiste teritorije. Koristili su i etničke i vjerske faktore da raspiruju međuetničku mržnju, nepovjerenje i nestabilnost, što je kulminiralo masovnim ratnim zločinima, etničkim čišćenjem i genocidom.

Ove ambicije i dalje služe kao politički fokus srpskih i hrvatskih nacionalističkih i secesionističkih aktera, usporavajući tako izgradnju nacije u Bosni. Da bi spasili mir na Balkanu, SAD i EU treba da dignu glas protiv etnonacionalista, koji negiraju genocid i veličaju ratne zločine i njihove počinioce.

Bosna i Ukrajina

Glavni razlozi za odbacivanje ideje o razbijanju Bosne i Hercegovine nisu historijski, već moralni i politički. Prihvatanje raspada Bosne bi legitimizirao genocid i etničko čišćenje, što bi predstavljalo opasan presedan za slične kampanje ubijanja i progona. Takav presedan mogao bi poslužiti i kao moćni pokretač militantne etnokratije na evropskom tlu, koja lako može zauzeti druga žarišta širom kontinenta u potrazi za etnonacionalnom isključivošću. Logika krvi i tla vratila bi Evropu u 1930-te.

Bilo bi licemjerno da demokratski svijet insistira na odbrani demokratskih ideala koji su napadnuti u Ukrajini, a da se dopusti razbijanje Bosne i Hercegovine. Ukrajinska borba je i bošnjačka borba. Secesionistički vođa bosanskih Srba otvoreno je pohvalio i javno nagradio Putina za zločine koje je počinio nad Ukrajincima. Nedavna posjeta članova Predsjedništva Bosne i Hercegovine Kijevu prenijela je pravu poruku. Kampanja ruske “denacifikacije” Ukrajine je kampanja kroz koju je prošla i Bosna i Hercegovina u svojoj borbi za slobodu i međunarodnu afirmaciju.

Principi pravde i zakonitosti, nepovredivost suvereniteta i teritorijalnog integriteta, poštovanje ljudskih prava i promocija mira i sigurnosti su od presudnog značaja za evropski kontinent. Njih treba braniti u Bosni i Hercegovini.

(Tekst je izvorno objavljen na stranici Peacefare.net)