Tim Kamale Harris pod hitno treba razraditi svoju balkansku strategiju. Region je u opasnosti višestruke eksplozije, upozorava u autorskom tekstu za Foreign Policy (FP) Edward Joseph. Ovaj stručnjak za upravljanje konfliktima koji predaje na Univerzitetu Johns Hopkins, School of Advanced International Studies, kako ga titulira FP, u Vašingtonu, analizirao je učinke administracija Donalda Trumpa, ali i Josepha Bidena u našem regionu.
Ističe da su oba predsjednika napravila velike greške!
"Suštinski međunarodni zadatak svakog predsjednika je da koristi moć SAD-a za unapređenje američkih interesa.
Nesposobnost Bidenove administracije da to učini na Balkanu – gdje Zapad ima stratešku polugu – nudi snažnu, univerzalnu lekciju. Odbacujući Bidenove suštinske demokratske principe, njegov State Department se "priljubio" – da upotrijebim izraz koji koristi Harris – autokrati, predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću. Baš kao i Trump, Bidenovi zvaničnici nisu uspjeli shvatiti neizbježnu cijenu sklapanja ugovora sa jakim čovekom: slabost.
Ohrabren molbom SAD, Vučić je otvoreno oživio velikosrpski nacionalistički projekat koji je Jugoslaviju doveo u rat prije tri decenije. Sada je tu filozofiju primijenio na svoje odnose sa Bosnom i Hercegovinom, Kosovom i Crnom Gorom. I direktno i indirektno, Srbija je dosljedno potkopavala suverenitet, funkcionalnost i evroatlantske aspiracije svake od tih zemalja", piše Joseph.
On odmah ističe teroristički napad iz Srbije na Kosovo, koji se odigrao u rejonu sela Banjska.
Plan je bio, piše Joseph dalje, da teroristi isprovociraju podjelu Kosova silom, a sve se dešavalo nedaleko od mjesta gdje su raspoređene američke trupe!
"Ovo drsko kršenje mirovnih uslova Beograda sa NATO-om moglo je biti izvršeno samo uz podršku srpskih zvaničnika, od kojih niko nije pozvan na odgovornost.
Američka administracija koja redovno uvodi sankcije širom regiona jedva je uspjela sankcionirati bilo kog srpskog zvaničnika", konstatira on dalje.
Joseph ističe ulogu Aleksandra Vulina, kojeg naziva "ozloglašenim bivšim šefom obavještajne službe Srbije i najisturenijim predstavnikom Kremlja koji je 4. septembra, tokom sastanka s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom istakao da je "Srbija saveznik Rusije" i dodao da "pod vođstvom Aleksandra Vučića Srbija nikada ne bi ušla u NATO, niti uvela sankcije Ruskoj Federaciji".
"U posjeti Sarajevu krajem augusta, direktor CIA-e William Burns suočio se sa "zabrinjavajućom secesionističkom retorikom i djelovanjem" Milorada Dodika, proruskog predsjednika i vlade bosanskohercegovačkog srpskog entiteta. Tokom većeg dijela svog mandata, Bidenova administracija je uzalud apelirala na Vučića da obuzda Dodika, ignorirajući njihov zajednički interes za uništenje Bosne.
U junu, Vučić je ugostio Dodika i druge nacionaliste u Beogradu na otvoreno iredentističkom "Svesrpskom saboru", piše dalje Joseph.
Podsjeća da je gotovo u isto vrijeme u Crnoj Gori Skupština pod rukovodstvom četničkog vojvode Andrije Mandića izglasala rezoluciju koja je imala jedini cilj da pogorša odnose te države sa Hrvatskom. To je dovelo do ozbiljnog zastoja ove države na putu integriranja u Evropsku uniju.
"Poput Putina, i Vučić je ugrožen evropskim aspiracijama manjeg susjeda, Crne Gore, kojeg Beograd nastoji potčiniti", stoji u tekstu FP-a.
Joseph dalje oštro kritizira aktivnosti premijera Kosova Albina Kurtija koji pojačava pritisak na srpske institucije na sjeveru Kosova.
Time on, faktiči ide naruku "srpskim i ruskim namjerama da potkopaju zapadni, multietnički poredak u regionu".
Joseph ističe da "Kurti nastavlja svoj neodgovorni populizam iz jednog, kontraintuitivnog razloga: prkos Sjedinjenim Državama nailazi na odobravanje i podršku u najproameričkijoj javnosti na svijetu - kosovskim Albanacima. Građani Kosova, kao i mnogi u Sjevernoj Makedoniji i Crnoj Gori, vide Kurtija kao jedinu figuru koja se suprotstavlja Beogradu, koji nije pretrpio nikakvu kaznu za svoja djela ili propuste koji su doveli do nasilnog sukoba sa mirovnim snagama NATO-a.
